Skömmin – þegar við teljum okkur vera vandamálið

Í kvöld rakst ég á innlegg á LinkedIn sem fjallaði um afköst, pressu og það að finna sjálfan sig utan við stöðugt „að gera“.

Það sat eftir hjá mér.

Ekki vegna þess að ég væri ósammála því sem þar kom fram —

heldur vegna þess að ég fann hjá mér þörf til að fara dýpra.

Að deila minni sýn.

Og opna umræðuna aðeins meira.

🌿 Þegar „afköst“ verða leið til að vera örugg

Í starfi mínu sem EQ-þerapisti sé ég þetta mynstur aftur og aftur.

Fólk sem ber mikið.

Gerir mikið.

Reynir mikið.

En undir niðri er oft eitthvað allt annað að gerast.

Þetta byrjar sjaldnast á fullorðinsárum.

Börn sem læra snemma að aðlagast tilfinningum annarra —

börn sem bera ábyrgð sem þau áttu aldrei að bera —

þróa oft taugakerfi sem er stöðugt á varðbergi.

Þannig verður „að gera“ ekki bara hegðun.

Heldur leið til að upplifa öryggi.

🧠 Þegar líkaminn segir stopp

Og svo kemur augnablikið þar sem líkaminn segir:

„Nú er nóg.“

Þreyta.

Pirringur.

Tómleiki.

Og þá er það oft túlkað sem veikleiki.

En í minni reynslu er þetta ekki veikleiki.

Þetta er taugakerfið að biðja um eitthvað annað.

Eitthvað nýtt.

💔 Skömmin sem fylgir

Og svo kemur skömmin.

Því þegar við skiljum ekki hvaðan þessi mynstur koma,

þá leitum við skýringa í okkur sjálfum.

👉 „Það hlýtur að vera eitthvað að mér.“

👉 „Ég er ekki nóg.“

👉 „Ég er gölluð.“

Ég man mjög vel þegar ég trúði þessu um sjálfa mig.

En skömmin er ekki sannleikur.

Hún er afleiðing.

Afleiðing af því að hafa þurft að aðlagast,

halda inni,

bera meira en við gátum.

🌱 Ekki brotin — heldur að bera

Í minni vinnu og minni eigin vegferð hef ég séð þetta skýrt:

Fólk er ekki brotið.

Það er að bera.

Bera reynslu.

Bera tilfinningar.

Bera sár sem hafa ekki enn fengið að vera séð og unnið úr.

Þetta á líka við um það sem við köllum stundum fíkn.

Ekki sem eitthvað sem á að dæma —

heldur sem tilraun til að takast á við eitthvað sem er erfitt að bera.

💛 Að skilja í stað þess að dæma

Þess vegna finnst mér mikilvægt að þessi umræða fái meira rými.

Þekking og skilningur á skömm er enn of lítill, að mínu mati.

Og ég tel að skömmin sé orsakavaldur mikillar sorgar hjá mjög mörgum.

Ekki vegna þess að eitthvað sé að fólki —

heldur vegna þess að það hefur aldrei fengið að skilja sig í ljósi eigin reynslu.

🌿 Að snúa aftur til sín

Kannski snýst þetta ekki um að laga sig.

Heldur að skilja.

Að mæta sér með mildi.

Að sjá hvaðan við komum.

Og gefa því rými sem við þurftum einhvern tíma að bæla niður til að lifa af.

Því þegar skilningur eykst —

þá minnkar skömmin.

Og þar byrjar raunveruleg breyting.